Deniz Ticaret Hukuku

Çalışma Alanı > Deniz Ticaret Hukuku

Deniz Ticareti Hukuku, deniz üzerinde gerçekleşen ticari ilişkileri düzenleyen bir hukuk dalıdır ve gemi işletmeciliği, gemi taşımacılığı, deniz kazaları ve diğer deniz ticareti faaliyetlerini kapsar. Türk Ticaret Kanunu’nda bu alana ilişkin önemli düzenlemeler bulunmaktadır.

Deniz Ticareti Hukuku ile ilgili Türk Ticaret Kanunu’ndaki bazı önemli başlıklar:

Gemi: Türk Ticaret Kanunu’na göre, “Tahsis edildiği amaç, suda hareket etmesini gerektiren, yüzme özelliği bulunan ve pek küçük olmayan her araç, kendiliğinden hareket etmesi imkânı bulunmasa da, bu Kanun bakımından “gemi” sayılır.” Gemi, gemi siciline kaydedilir ve belirli kurallara tabidir.

Bağlama Limanı: Her geminin bağlama limanı bulunması zorunludur ve bağlama limanı, gemiye ait seferlerin idare olunduğu limandır. Bağlama limanı geminin kıçına okunaklı harflerle yazılır ve gemi siciline kaydedilir.

Gemi Sicili: Gemilerin kayıtlarının tutulduğu sicile verilen addır. Türkiye sahilleri Gemi Sicili Nizamnamesi’ne göre on sicil dairesine bölünmüştür: İskenderun, Mersin, Antalya, İzmir, Çanakkale, Bandırma, İstanbul, Zonguldak, Samsun, Trabzon. Ticari gemiler, gemi siciline kaydolmak zorundadır, ve sicile gemi sahipliği ile ilgili çeşitli kayıtlar yapılır.

Gemi İpoteği: Gemi sahibi ile alacaklı arasında gemi ve gemi payları üzerine kurulan bir ipotek türüdür. Gemi ipoteği, sözleşme ile ve gemi siciline tescil edilerek kurulur. Bu ipotek, geminin kendisi, kira ve navlun gelirleri, sigorta tazminatı ve geminin satılması durumunda satış bedelini kapsar.

Türk Bayrağı Çekme Hakkı: Türk gemilerinin, Türk bayrağını çekebilmesi için belirli şartların yerine getirilmesi gerekmektedir. Bunlar arasında geminin Türk bayrağı çekme hakkına sahip olması, yabancı bir gemi siciline kayıtlı olmaması, tescil edilebilir bir gemi olması gibi şartlar yer alır.

Donatan (Armatör): Donatan, bir ticaret gemisinin sahibi ve işletmecisidir. Gemiyi kendi adına kazanç amacıyla işleten kişidir. Donatanlar genellikle armatör olarak da adlandırılırlar.

Navlun Sözleşmeleri: Navlun sözleşmeleri, deniz yoluyla eşya taşıma işlemlerini düzenler. Taşıyan ile taşıtan arasında yapılan sözleşmelerde, taşıma ücreti, yüklemenin zamanı ve şekli gibi konuları içerir.

Denizde Yolcu Taşıma Sözleşmesi: Denizde yolcu taşıma sözleşmesi, taşıyanın bir ücret karşılığında yolcuları ve bagajlarını belirli bir yere taşımayı taahhüt ettiği bir sözleşme türüdür. Yolcu, ücret ödemek ve gemi kurallarına uymak gibi yükümlülüklere sahiptir.

Müşterek Avarya: Müşterek avarya, denizde meydana gelen olağanüstü durumlar sonucu ortaya çıkan zarar ve masrafların gemi, navlun ve yük sahipleri arasında paylaştırılmasını düzenler.

Çatma: Çatma, iki ya da daha fazla geminin birbiriyle çarpışması durumunu ifade eder. Çatma sonucu oluşan zararlar, gemi sahipleri arasında paylaştırılır ve bu tür olaylar hakkında ayrıntılı kurallar vardır.